November 27, 2018

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στην 35η ετήσια Γενική συνέλευση της Ένωσης Δήμων Κύπρου

Είναι με ιδιαίτερη χαρά που αποδέχθηκα την πρόσκληση να παρευρεθώ και να χαιρετίσω την 35η Ετήσια Γενική Συνέλευση της Ένωσης Δήμων Κύπρου.

Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα να απευθύνω θερμό χαιρετισμό προς όλους τους Δημάρχους και τα μέλη των Δημοτικών Συμβουλίων, τόσο των ελεύθερων όσο και των κατεχόμενων Δήμων, οι οποίοι βρίσκονται σήμερα μαζί μας. 

 

Κυρίες και κύριοι,

Τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος διάλογος αναφορικά με τις προοπτικές ενδυνάμωσης των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ενίσχυσης της αποκέντρωσης έχει εντατικοποιηθεί.

Τόσο οι εκθέσεις διεθνών εμπειρογνωμόνων όσο και οι θέσεις και προτάσεις της ίδιας της Αυτοδιοίκησης, συγκλίνουν στην παραδοχή ότι η τοπική αυτοδιοίκηση θα πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά ώστε να καταστεί βασικός πυλώνας της εθνικής αναπτυξιακής προσπάθειας και να είναι σε θέση να προσφέρει ποιοτικές υπηρεσίες προς όλους τους πολίτες.

Έχω πολλάκις αναφέρει ότι στόχος του κράτους είναι η ουσιαστική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που στην ουσία σημαίνει αναβάθμιση και στήριξη των τοπικών κοινωνιών.

Γιατί είναι αυτή η προοπτική που θα διασφαλίσει ένα καλύτερο επίπεδο ζωής σε όλους τους πολίτες οι οποίοι θα μπορούν να λαμβάνουν περισσότερες και πιο ποιοτικές υπηρεσίες, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. 

Ο εκσυγχρονισμός του θεσμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθίσταται επίσης απαραίτητος, έτσι ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις και τις μελλοντικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. 

Για την επίτευξη των πιο πάνω απαιτείται ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Ένα πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει τις αναγκαίες οικονομικές και διοικητικές ρυθμίσεις, που θα διασφαλίζει την πραγματική αυτονομία και τη σταδιακή διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και την αναδιάρθρωση της δομής και των αρχών της.

 Ως αποτέλεσμα του διαλόγου τον οποίο έχει ήδη αρχίσει ο Υπουργός των Εσωτερικών, τόσο με την Ένωση Δήμων, την Ένωση Κοινοτήτων και με τα πολιτικά κόμματα, εκτιμούμε πως έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες ώστε να προωθήσουμε ένα ριζοσπαστικό και ολοκληρωμένο σχέδιο ενδυνάμωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ένα σχέδιο που θα ανταποκρίνεταιστα δικά σας οράματα αλλά και στις προσδοκίες των πολιτών και που θα θέτει τις βάσεις για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο για τη χώρα, βασικός πυλώνας του οποίου θα είναι η τοπική αυτοδιοίκηση.

Βασικοί άξονες της προωθούμενης μεταρρύθμισης είναι:

Πρώτον:  Η ενίσχυση της οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.

Πρόθεσή μας είναι ο ανασχεδιασμός και ριζική αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης των Δήμων μέσω της κατοχύρωσης με σταθερό και νομικά δεσμευτικό τρόπο της πηγής των εσόδων τους, ούτως ώστε να είναι οικονομικά αυτόνομοι και να μην εξαρτώνται από της Κρατική Χορηγία ή από τις εκάστοτε μεταβαλλόμενες οικονομικές δυνατότητες του Κράτους, θεωρώντας ότι το Κράτος θα έχει για πάντα την οικονομική επάρκεια κάλυψης ελλειμμάτων.   

Στο πλαίσιο αυτό, οφείλω εκ νέου να υπομνήσω την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 2017, σύμφωνα με την οποία η Κυβέρνηση ανέλαβε την αποπληρωμή των εγγυημένων δανείων των Αρχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συνολικού ύψους 174.9 εκατομμυρίων ευρώ.

 

Δεύτερον: Η ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας των Δήμων, μέσω της απλούστευσης των διαδικασιών έγκρισης των δημοτικών προϋπολογισμών ώστε να έχουν την πλήρη ευχέρεια διενέργειας δαπανών εντός συγκεκριμένων δεσμευτικών ορίων και σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας για τη δημοσιονομική ευθύνη, παράλληλα με την ενίσχυση των δικών τους κανονισμών εσωτερικού ελέγχου.   

 

Τρίτον: Η μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων με τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους και τη αναγκαία στελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών. Επιδιώκουμε την ενίσχυση του αναπτυξιακού ρόλου των Δήμων με την μεταφορά πρόσθετων αρμοδιοτήτων σε καίριους τομείς όπως γίνεται στις πλείστες ευρωπαϊκές χώρες.

 

Τέταρτον:  Συνενώσεις Δήμων.

 

Η κατοχύρωση της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας δεν μπορεί να επιτευχθεί στο υπάρχον κατακερματισμένο σύστημα τοπικής αυτοδιοίκησης με μεγάλο αριθμό συγκριτικά μικρών Δήμων, οι οποίοι στερούνται το κατάλληλο μέγεθος και την ικανότητα να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των πολιτών και της κοινωνίας γενικότερα.

Θέση μας είναι ότι η οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια είναι εφικτή μόνο στο βαθμό που τόσο ο αριθμός όσο και το μέγεθος των Δήμων διαφοροποιηθούν, ώστε να είναι σε θέση να αντλούν έσοδα και να διαθέτουν την διοικητική ικανότητα εκπλήρωσης της αποστολής τους.

 

Νιώθω την ανάγκη να ξεκαθαρίσω πως οι συνενώσεις Δήμων και η μείωση του αριθμού τους δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι όμως το αναγκαίο μέσο για την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Για το λόγο αυτό οι προτάσεις μας στηρίζονται σε ορθολογικά επιστημονικά κριτήρια που διασφαλίζουν το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα.

 

Βάση για την διαμόρφωση των προτάσεων μας, είναι οι προτάσεις εμπειρογνωμόνων αλλά και η μελέτη που η ίδια η Ένωση Δήμων έχει εκπονήσει χρησιμοποιώντας αντικειμενικά και αδιαμφισβήτητα κριτήρια όπως πληθυσμιακά, οικονομικά, γεωγραφικά, κοινωνικά, αναπτυξιακά και πολιτιστικά.

 

Είναι ο  συνδυασμός αυτών των κριτηρίων που θα διασφαλίζει τόσο την οικονομική βιωσιμότητα και τη διοικητική επάρκεια των νέων σχημάτων που θα προκύψουν, όσο και την δυνατότητα τους να παρέχουν υπηρεσίες  προς τους πολίτες. 

 

Παράλληλα θα δώσει τη δυνατότητα στους νέους Δήμους να αξιοποιήσουν τόσο τους ίδιους πόρους, ούτως ώστε να είναι σε θέση να ωριμάσουν έργα, αλλά παράλληλα να αξιοποιήσουν τα διάφορα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να υλοποιήσουν μεγάλα έργα υποδομής.

 

Πέμπτον: Νέο μοντέλο διοίκησης των Δήμων.

 

Οφείλουμε να ανασχεδιάσουμε το μοντέλο διακυβέρνησης των Δήμων, ώστε να μπορούν να επιτελέσουν το έργο τους με επαρκή αποτελέσματα και με τη μικρότερη δυνατή εξάρτηση από την κεντρική κυβέρνηση.

 

Μόνο έτσι θα καταστούν ισχυροί και αποτελεσματικοί στην εκπλήρωση της αποστολής τους που είναι η οικονομική και κοινωνική βιώσιμη ανάπτυξη και η παροχή περισσότερων, ποιοτικότερων και αποτελεσματικών υπηρεσιών προς τους πολίτες.

 

Κυρίες και κύριοι,

Εν τι απουσία ενός σύγχρονου πλαισίου λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και παρά τις οικονομικές δυσκολίες των τελευταίων χρόνων, η κυβέρνηση με όσα μέσα διαθέτει στάθηκε δίπλα στην τοπική αυτοδιοίκηση.

 

Το ποσό του συνολικού ύψους που διατίθεται από την Κεντρική Κυβέρνηση μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών στους Δήμους ανέρχεται περίπου στα  €75εκ περίπου, είτε ως κρατική χορηγία τους Δήμους των ελεύθερων και κατεχόμενων περιοχών, είτε έναντι απώλειας εσόδων από την κατάργηση του επαγγελματικού φόρου.

 

Με την μεταρρύθμιση και μέχρι την οριστική οικονομική αυτοτέλεια το κράτος θα συνεχίσει την στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πάντοτε μέσα στα πλαίσια των οικονομικών του δυνατοτήτων.

 

Επιπλέον του πιο πάνω ποσού, έχουμε δώσει ιδιαίτερη έμφαση σε αναπτυξιακά έργα που αφορούν την δημιουργία των κατάλληλων υποδομών και τη βελτίωση της ζωής των πολιτών. Τα τελευταία χρόνια έχουν εξαγγελθεί και είτε έχουν ολοκληρωθεί είτε βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης έργα πέραν του 1.2 δις. Ευρώ, 

 

Σημειώνεται πως για την επόμενη τριετία προωθούνται 1544 έργα σε Δήμους και Κοινότητες, συνολικού κόστους €605 εκατ., εκ των οποίων €430 εκατ. αφορούν σε αστικές ή περιαστικές περιοχές, και €180 αγροτικές περιοχές.   

 

 

 

 

 

Αναμφίβολα, η υλοποίηση των έργων αυτών θα συμβάλει σημαντικά στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των πολιτών.

 

Πολύ σημαντική ήταν επίσης η Απόφαση που λήφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο το Νοέμβριο του 2017, σύμφωνα με την οποία μετά από πρωτοβουλία μας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγκρίθηκε η χρηματοδότηση έργων και προγραμμάτων των Δήμων από το δάνειο συνολικού ποσού €200 εκατ., το οποίο υπογράφτηκε μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. 

 

Η εν λόγω Συμφωνία Δανείου, δίνει τη δυνατότητα χρηματοδότησης έργων στους Δήμους, αφενός λόγω του γεγονότος ότι οι Δήμοι αδυνατούσαν να εξασφαλίσουν δάνεια για την υλοποίηση των έργων τους, και αφετέρου τους παρέχονται ευνοϊκότεροι όροι σε σύγκριση με τους όρους των δανείων που τους παραχωρούνται από άλλους τραπεζικούς οργανισμούς.

 

Όλες οι πιο πάνω ενέργειές μας, αποδεικνύουν έμπρακτα τη στήριξη του κεντρικού Κράτους προς τις Τοπικές Αρχές, η οποία αναμένεται να συνεχίσει μέσα στο πλαίσιο των οικονομικών μας δυνατοτήτων.

 

Κυρίες και Κύριοι,

 

Βρισκόμαστε πλέον σε μια κρίσιμη καμπή της μεταρρύθμισης. Έχουμε συμπεριλάβει στις προτάσεις μας όλες τις ιδέες και πρωτοβουλίες που πηγάζουν από την ίδια την Τοπική Αυτοδιοίκηση, επιδιώκοντας τη μέγιστη δυνατή συναίνεση ώστε η μεταρρύθμιση να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των πολιτών και την ανάγκη της χώρας για ισχυρούς Δήμους. 

 

Είναι πεποίθησή μου, πως για να γίνουν οι απαραίτητες τομές και μεταρρυθμίσεις, έχουμε ανάγκη από δύο προαπαιτούμενα:

Πρώτον, τολμηρή πολιτική βούληση την οποία εμείς διαθέτουμε, και δεύτερον πάνω απ’ όλα χρειάζεται ευρύτατη πολιτική και κοινωνική συναίνεση, την οποία είμαι βέβαιος ότι θα την έχουμε.

 

Καταλήγοντας, θα ήθελα να συγχαρώ θερμά όλους σας για το πολυσήμαντο και πολύπλευρο έργο που επιτελείτε και να ευχηθώ κάθε επιτυχία στις εργασίες της Γενικής σας Συνέλευσης.

 

 

Σας ευχαριστώ,