February 13, 2019

Χαιρετισμός του Προέδρου της Δημοκρατίας κατά την εκδήλωση για τα 20χρονα της εφημερίδας «Πολίτης»

Είναι πραγματικά με ιδιαίτερη χαρά που βρίσκομαι σήμερα εδώ για να γιορτάσουμε μαζί τα 20 χρόνια της εφημερίδας «Πολίτης».

Θεωρώ πως γιορτάζοντας τα εικοσάχρονα μίας εφημερίδας, όπως ο «Πολίτης», δεν τιμούμε απλώς την ίδια την εφημερίδα, την ιδιοκτησία και τους δημοσιογράφους της, αλλά και την ίδια τη Δημοκρατία μας και το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου που εξελίσσεται σε αυτήν.

Η εφημερίδα «Πολίτης» μπήκε στη ζωή μας δυναμικά πριν από ακριβώς 20 χρόνια σαν σήμερα και δεν αποτελεί σχήμα λόγου αν πω ότι έδωσε νέα πνοή στον Τύπο της εποχής. Δυναμικός λόγος, σύγχρονη σκέψη και  αμφισβήτηση ήταν τα βασικά χαρακτηριστικά, με τα οποία μέχρι σήμερα πορεύεται η εφημερίδα.

Δεν μου διαφεύγει το γεγονός πως ο «Πολίτης», υπήρξε η πρώτη εφημερίδα στον τόπο μας που κυκλοφόρησε και σε ηλεκτρονική μορφή, γεγονός που έδωσε σημαντική δυναμική στη διάδοση και καθιέρωση της εφημερίδας, η οποία από την πρώτη στιγμή ξεχώρισε όχι μόνο ως περιεχόμενο, αλλά και ως εικόνα. 

Υπήρξε η  πρώτη πλήρως έγχρωμη εφημερίδα, σε σχήμα tabloid, που κυκλοφόρησε αλλά –είναι σημαντικό να το επισημάνω αυτό- είναι και η τελευταία καθημερινή εφημερίδα που έκτοτε έχει εκδοθεί.

Το γεγονός αυτό αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, αυτό που είναι πια προφανές: Η έντυπη δημοσιογραφία στον τόπο μας, όπως και σε ολόκληρο τον σύγχρονο κόσμο, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα.

Η κυκλοφορία έντυπων Μέσων φθίνει διαρκώς σε ολόκληρη την Ευρώπη, και όχι μόνο, γεγονός που εντείνει τον προβληματισμό μας για τη βιωσιμότητα τους.

Όσο προβληματίζει εσάς αυτή η πτυχή, άλλο τόσο θα έλεγα προβληματίζει  την πολιτική ηγεσία και τον ίδιο προσωπικά διότι θεωρώ πως η δημοσιογραφία, οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι με τη δουλειά τους αποτελούν μία σοβαρή δικλείδα ασφαλείας στους μηχανισμούς οι οποίοι σήμερα είναι σχεδόν ελεύθεροι,  είτε μέσω ιστοσελίδων είτε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να διασπείρουν συκοφαντίες,  ή ακόμη και  ψευδείς ειδήσεις, Fake news όπως  αποκαλούνται, και παρακολουθούμε να επικρατεί μια αναρχία με προφανείς πολλές φορές σκοπιμότητες, αλλά και με ύποπτες πηγές πληροφοριών.

Στο πλαίσιο αυτό – για την έντυπη δημοσιογραφία - κρίναμε ως Κυβέρνηση πως είναι απαραίτητη η στήριξη των δημοσιογραφικών εντύπων από το κράτος και προς τον σκοπό αυτό εγκρίναμε το σχέδιο στήριξης του Τύπου με το οποίο καταβάλλονται σε εφημερίδες και μέσα από συγκεκριμένο πλαίσιο, σε ορίζοντα τριών χρόνων, ποσά που ανέρχονται στο 1 εκ. 400 χιλιάδες ευρώ.

Είναι, όμως, αναγκαίες και θεσμικές αλλαγές καθώς το πλαίσιο λειτουργίας του Τύπου στη χώρα μας που υπάρχει από το 1989, είναι πλέον ξεπερασμένο.  Είναι αν θέλετε. Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη ο δημόσιος διάλογος με τους αρμόδιους φορείς και θέλω να πιστεύω πως σύντομα θα είμαστε σε θέση να καταθέσουμε το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή.

Οι νέες ρυθμίσεις  θα λαμβάνουν υπόψη την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τις εξελίξεις στον τομέα τα τελευταία  χρόνια.

Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η προσπάθεια που καταβάλλουμε για ρύθμιση της λειτουργίας των διαδικτυακών Μέσων Ενημέρωσης.

Στόχος μας είναι να διασφαλιστεί η ποιότητα της ενημέρωσης και του δημοσιογραφικού περιεχομένου και κατ’ επέκταση η ελευθεροτυπία στον κυβερνοχώρο που μέχρι σήμερα λειτουργεί ουσιαστικά χωρίς πλαίσιο.

Θεωρούμε πως τα ΜΜΕ πρέπει να ισορροπήσουν μεταξύ των πλεονεκτημάτων των νέων και των παραδοσιακών Μέσων, αξιοποιώντας κάθε επιμέρους πληροφορία, προς όφελος της αξιόπιστης ενημέρωσης, της διεξαγωγής υγιούς διαλόγου και, κατ’ επέκταση, της οικοδόμησης δημοκρατικών κοινωνιών και, βεβαίως, ενεργών πολιτών.

Πάντοτε πρέπει να κρατούμε καλά στο μυαλό μας πως η δημοσιογραφία έχει στόχο την ενημέρωση. Την κατά το δυνατόν πληρέστερη και ακριβέστερη παροχή πληροφοριών, οι οποίες θα αποτελούν για τους πολίτες τη βάση για την αξιολόγηση της επικαιρότητας και των αποφάσεων που πολλές φορές τη συνοδεύουν.

Ταυτίσαμε και ορθώς, αυτή τη δραστηριότητα με τον όρο «δημόσιο συμφέρον», κρατήσαμε, όμως, δυστυχώς, ο καθένας για τον εαυτό του την αξιολόγηση του δημοσίου συμφέροντος.

Σήμερα, αποτελεί πλεονέκτημα για τη λειτουργία της δημοκρατίας μας, το γεγονός ότι έχουμε υπερβεί αυτή την αντίληψη και είναι πια καθαρό, πως όταν μιλάμε για το δημόσιο συμφέρον αναφερόμαστε στην ευρεία έννοια του όρου.

Δεν έχω βεβαίως καμία διάθεση να κάνω διάλεξη περί δημοσιογραφίας την οποία εσείς καλύτερα από εμένα γνωρίζετε πώς να ασκείτε.

Θέλω όμως μία παράκληση να απευθύνω – και παρακαλώ να μην εκληφθεί ότι αφορά αποκλειστικά την εφημερίδα σας ή συγκεκριμένα έντυπα Μέσα: Ας μην παρασυρόμαστε από την προσωπική μας αντίληψη των πραγμάτων για να κρίνουμε ότι περιστασιακά θεωρούμε ότι αποτελεί το εθνικό συμφέρον. Ας μην παρασύρονται οι δημοσιογράφοι από το χωρίς όρια κυνήγι της αναγνωσιμότητας στο οποίο κατά κανόνα συμμετέχουν τα ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης.

Εσείς έχετε την εμπειρία, το προσωπικό και την αυτοπεποίθηση να κρατήσετε την ποιότητα της ενημέρωσης ψηλά, για να μην επικρατήσει η στρεβλή αντίληψη ότι θα ορίσετε την ειδησεογραφία, κάτι που με τη σειρά του οδηγεί σε φαινόμενα προπαγάνδας παρά ενημέρωσης.

Αν κάτι θα ήθελα να ζητήσω είναι μετριοπάθεια. Οι ειδήσεις, οι απόψεις, οι κρίσεις, είναι πολλαπλάσια πιο αποτελεσματικές- κατά τη δική μου άποψη -εάν λείπουν από αυτές οι ακρότητες και τα επίθετα. Να αναζητούμε και να διαδίδουμε το αληθινό. Κάτι που οφείλω να ομολογήσω συμβαίνει με τον «Πολίτη» κατά τη συντριπτική πλειοψηφία των ειδήσεων.

Δεν αναφέρομαι στην αντικειμενικότητα. Κυρίως μιλώ για αμεροληψία. Αντικειμενικοί είναι σχεδόν αδύνατον να είμαστε.

Αμερόληπτοι, όμως, οφείλουμε να γίνουμε. Να αφήσουμε τον μειλίχιο διάλογο να καθορίσει τις επιλογές και όχι τα πάθη, να προωθήσουμε την τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία και να απορρίψουμε  τον αφοριστικό λόγο.

Πρώτοι απ όλους εσείς οι δημοσιογράφοι γνωρίζετε πως η δική μου προσπάθεια και των συνεργατών μου με τους οποίους έχετε στενή συνεργασία, καταβάλλουν κάθε προσπάθεια να διευκολύνουν το έργο σας. Θα ήθελα να εκφράσω την ευαρέσκεια μου για αυτό και να προτρέψω όλους να συνεχίσουν να δημιουργούν το περιβάλλον συνεργασίας που μας είναι απαραίτητο ως κοινωνία, προκειμένου να κάνουμε τα βήματα προς το μέλλον που επιθυμούμε.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβαση μου νιώθω την ανάγκη να επισημάνω πως για όσους από εμάς ζήσαμε την πολιτική ζωή στον τόπο τις προηγούμενες δεκαετίες, είναι γεγονός πως δεν μπορούμε παρά να καταγράψουμε την σημαντική πρόοδο στην ποιότητα της ενημέρωσης που οι δημοσιογράφοι παρέχουν σήμερα σε σχέση με το παρελθόν.

Ο «Πολίτης» έχει σε αυτή την πορεία καταγράψει τον δικό του σημαντικό ρόλο.

Σας εύχομαι για πολλές δεκαετίες ακόμη ό,τι καλύτερο, πάντοτε μέσα στα πλαίσια, όπως έχουν προδιαγραφεί, και έχω προαναφέρει.

Να ξέρετε ότι η κριτική είναι πάντα καλοδεχούμενη όταν στηρίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα. Πολλές φορές η στενοχώρια ή οι δύσκολες στιγμές που μπορεί να περνούμε ως πολιτικοί δεν είναι όταν ασκείται ορθά η κριτική σας για τις πράξεις ή παραλείψεις μας, τα λάθη ή τις πολιτικές που ακολουθούμε. Εκεί που πληγώνει είναι όταν ατεκμηρίωτα ή χωρίς έρευνα, με αφοριστικό λόγο μπορεί να κρινόμαστε. Εκείνο είναι που ενοχλεί.

Θα πρέπει να πω ότι παρά τα όσα κατά καιρούς μου αποδίδονται πάντοτε είναι με ικανοποίηση και ευαρέσκεια, πολλές φορές και με δυσαρέσκεια, που καθημερινά διαβάζω τον «Πολίτη», όπως και όλα τα έντυπα Μέσα.