Παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ανάπτυξη των Ορεινών Κοινοτήτων Τροόδους

November 29, 2019

Παρουσίαση Εθνικής Στρατηγικής για την Ανάπτυξη των Ορεινών Κοινοτήτων Τροόδους

Είναι πράγματι με ιδιαίτερη χαρά, που σας υποδέχομαι σήμερα στο Προεδρικό Μέγαρο στην Διάσκεψη για την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ανάπτυξη των Ορεινών Κοινοτήτων Τροόδους.

Μιας Στρατηγικής, η διαχρονική απουσία της οποίας είχε ως αποτέλεσμα την πληθυσμιακή αποψίλωση των ορεινών κοινοτήτων με έντονες επιπτώσεις στις παρεχόμενες υπηρεσίες, στην παραγωγή και στην επιχειρηματικότητα αλλά και ευρύτερα στον κοινωνικοοικονομικό τους ιστό.

Προς αντιμετώπιση του φαινομένου, η Κυβέρνηση με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου υιοθέτησε τον Ιούλιο του 2019 Ολοκληρωμένη Πολιτική Ανάπτυξης για την Ορεινή Κύπρο.

Μια απόφαση που για πρώτη φορά από εγκαθιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας αντιμετωπίζει σφαιρικά μέσα από μία ολοκληρωμένη πολιτική ανάπτυξης σε πρώτο στάδιο τις ορεινές κοινότητες Τροόδους.

Προς υλοποίηση και επίσπευση των σχεδιασμών μας, προχώρησα στο διορισμό του κύριου Γιαννάκη Παπαδούρη, στη θέση του Επιτρόπου Ανάπτυξης Ορεινών Κοινοτήτων.

Ενός καταξιωμένου επιχειρηματία, που δρα με κύρια επιχειρηματική δραστηριότητα τις χώρες του Αραβικού Κόλπου, ο οποίος σαν κοινοτάρχης της άλλοτε ερειπωμένης και παρακμάζουσας   κοινότητας Καλοπαναγιώτη, τη μετέτρεψε μέσα από τις δράσεις του σε μία ακμάζουσα, πρότυπο ανάπτυξης κοινότητα.

Θέλω να εκφράσω τις ευγνώμονες ευχαριστίες της Πολιτείας και του ιδίου προσωπικά προς τον Επίτροπο για την Εθνική Στρατηγική που σήμερα παρουσιάζουμε, το κόστος εκπόνησης της οποίας υπερέβη τις 705 χιλιάδες ευρώ, χωρίς οποιαδήποτε επιβάρυνση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφού το εν λόγω κόστος ανέλαβε εξ ολοκλήρου ο κύριος Παπαδούρης.

Να σημειώσω ακόμα ότι για τις μέχρι σήμερα υπηρεσίες του ο κύριος Παπαδούρης δεν απεδέχθη την οποιαδήποτε αντιμισθία πλην του συμβολικού ποσού των 250 ευρώ κατά μήνα και τούτο για να είναι έγκυρη η συμφωνία διορισμού του.

Κυρίες και Κύριοι,

Η εκπόνηση της Στρατηγικής Ανάπτυξης Τροόδους ήταν το αποτέλεσμα της δουλειάς μίας πολυπληθούς διεπιστημονικής ομάδας, πέραν των 90 καθηγητών και εμπειρογνωμόνων διαφορετικών ειδικοτήτων, που προέρχονται από την Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Πανεπιστήμιο Κλερμόν Φεροτ.

Μετά από μία μαραθώνια διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ επιστημόνων και τεχνοκρατών, κυβερνητικών τμημάτων αλλά και εντατικού διαλόγου με όλα τα Κοινοτικά Συμβούλια των 112 κοινοτήτων που καλύπτει ετοιμάστηκε μία ολοκληρωμένη πρόταση ανάπτυξης που από τον Ιούλιο του 2019, ύστερα από την υιοθέτηση της από το Υπουργικό Συμβούλιο, αποτελεί κυβερνητική πολιτική.

 

Φίλες και φίλοι,

Να σημειώσω πως, η Εθνική Στρατηγική, σχεδιάστηκε βασισμένη σε ευρωπαϊκά αναπτυξιακά πρότυπα, υιοθετώντας τις αρχές της βιώσιμης εδαφικής ανάπτυξης και εναρμονίζοντας τις τρεις μεγάλες διαστάσεις της ανθρώπινης δράσης οικονομία, κοινωνία, περιβάλλον.

Θα ήθελα να τονίσω ότι η διαμορφωθείσα Στρατηγική αποτελείται από δεκατέσσερις ξεχωριστές μελέτες, οι οποίες καλύπτουν όλο το φάσμα των θεμάτων που αφορούν την κάθε κοινότητα, την κάθε γεωγραφική περιοχή και το Τρόοδος στο σύνολό του, και όχι βέβαια της Κοινότητάς Καλοπαναγιώτη που, όπως έχω αναφέρει, ήδη αποτελεί πρότυπο ανάπτυξης.

Πιο συγκεκριμένα, μέσα από τις παραπάνω μελέτες προτείνονται πέραν των 250 Δράσεων, ομαδοποιημένες και κατανεμημένες σε χρονικά πλαίσια υλοποίησης έτσι που να διασφαλίζεται ότι οι όποιες πολιτικές και ενέργειες θα είναι αλληλοσυμπληρούμενες και παραγωγικές αποδίδοντας στην τοπική κοινωνία και οικονομία τα αναμενόμενα οφέλη.

Με βάση τα παραπάνω το Σχέδιο προϋπολογισμού και ο χρονοπρογραμματισμός υλοποίησης της Στρατηγικής καλύπτουν συνολικά 12 έτη, από το τρέχον έως και το τέλος 2030, με συνολικό προϋπολογισμό  δαπανών 250 εκατομμύρια ευρώ.

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να επισημάνω τη σημασία της παρούσας πρότασης ανάπτυξης των κοινοτήτων Τροόδους, αφού το επόμενο βήμα είναι κατά το πρότυπο της ίδιας Στρατηγικής να γίνει ο σχεδιασμός και για τις ορεινές περιοχές Λάρνακας και Πάφου.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Για την άμεση εφαρμογή της Στρατηγικής, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε για τα έτη 2019-2020,  δέσμη βραχυπρόθεσμών δράσεων, προϋπολογισμού ύψους 34 εκ., πέραν των έργων ύψους 36 εκατομμυρίων που βρίσκονται ήδη υπό εξέλιξη καθώς και πέραν των ήδη εξαγγελθέντων έργων αναβάθμισης του οδικού δικτύου ύψους 150 εκατομμυρίων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι στόχοι της Στρατηγικής, προωθούμενοι μέσα από ολοκληρωμένες τομεακές και διατομεακές παρεμβάσεις θα δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη των ορεινών κοινοτήτων μέσα από:

  • Τη θεσμοθέτηση της αρχής της ορεινότητας.
  • Την εκπόνηση δήλωσης πολιτικής ούτως ώστε να υπάρξει μια αποτελεσματική οικιστική, πολεοδομική και χωροταξική πολιτική.

Παράλληλα, η ανάπτυξη της νέας ορεινής οικονομίας, η οποία αποτελεί τον πυρήνα της εθνικής Στρατηγικής, προωθείται μέσα από:

  • Την καινοτόμο  προσέγγιση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας.
  • Τη μεταποίηση στη νέα ορεινή οικονομία.
  • Το νέο πρότυπο του ορεινού τουριστικού προϊόντος.
  • Την επιχειρηματικότητα και δια βίου μάθηση.

 

Οι πιο πάνω προτεινόμενες δράσεις αποσκοπούν στην ανάδειξη της ποιότητας και της ταυτότητας των τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών, των γαιοτόπων του Τροόδους καθώς και την προστασία και διαχείριση της γης για τη γεωργία και την κτηνοτροφία, όπως και υποδομές για βιώσιμη παραγωγή και ανάπτυξη.

Την ίδια στιγμή, στοχεύουμε σε ουσιαστική βελτίωση της  ποιότητας ζωής των κατοίκων μέσα από την αναβάθμιση των υφιστάμενων και τη δημιουργία νέων υποδομών, που μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν:

 

  • Την υγεία, με την αναβάθμιση του Νοσοκομείου Τροόδους, τόσο σε υποδομές όσο και σε προσωπικό.
  • Την περαιτέρω ενίσχυση των δομών φροντίδας και εκπαίδευσης  παιδιών προσχολικής ηλικίας.
  • Την εκπαίδευση με την προωθούμενη λειτουργία αγροτικής σχολής καθώς και την δημιουργία δομής τηλεκπαίδευσης για τους μαθητές των ορεινών κοινοτήτων.
  • Τη διάσωση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομίας με τη σύσταση ιδρύματος πολιτισμού ορεινών κοινοτήτων.
  • Την ενεργειακή και μορφολογική αναβάθμιση κατοικιών.
  • Την ενδυνάμωση των υποδομών της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
  • Τη διαχείριση των στερεών και υγρών αποβλήτων.

 

Αντίστοιχες Ολοκληρωμένες Παρεμβάσεις καλύπτουν την αναπτυξιακή διαχείριση των Υδάτινων Πόρων και του Φυσικού Περιβάλλοντος.

 

Φίλες και φίλοι,

Η απαρχή της νέας Στρατηγικής  για την αναβίωση των ορεινών κοινοτήτων και χωριών της οροσειράς Τροόδους είναι πλέον πραγματικότητα.

Γεγονός το οποίο δεν μπορεί παρά να μας ικανοποιεί, αφού ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη  στην ιστορία απόφαση που η Κυπριακή Δημοκρατία υιοθετεί από της εγκαθιδρύσεώς της.

Τόσο μέσα από την παρουσίαση του κυρίου Παπαδούρη που ακολουθεί, όσο και μέσα από άλλες διασκέψεις που θα πραγματοποιήσουν οι Υπουργοί τους αμέσως επόμενους μήνες, θα δοθεί η ευκαιρία να γίνει ακόμη πιο αντιληπτό το εύρος της σημασίας αυτής της μεταρρύθμισης.

Προτού καταλήξω θα ήθελα να εκφράσω τη βαθιά εκτίμηση και τις ευχαριστίες μου, σε όλους τους συντελεστές ολοκλήρωσης της Στρατηγικής και ειδικότερα το Γραφείο του Επιτρόπου, τα Υπουργεία και τις υπηρεσίες, τα κοινοτικά συμβούλια του συνόλου των κοινοτήτων Τροόδους, τον Καθηγητή Γούσιο που ήταν επικεφαλής αλλά και στο σύνολό της την διεπιστημονική ομάδα των Πανεπιστημίων που προανέφερα που μέσα από τη συνεργασία και τον επαγγελματισμό τους ολοκλήρωσαν με επιτυχία το ρόλο και την ευθύνη που τους ανέθεσε η Πολιτεία.

 

Κυρίες και Κύριοι, 

Ιδιαίτερη αναφορά θα ήθελα να κάνω στον φίλο Γιαννάκη Παπαδούρη.

Πρώτον, θα ήθελα να εκφράσω τη βαθύτατη λύπη μου γιατί όπως ο ίδιος με έχει ενημερώσει για λόγους ευθιξίας και αξιοπρέπειας υπέβαλε την παραίτηση του από τη θέση του Επιτρόπου  Ανάπτυξης Ορεινών Κοινοτήτων, παρά τις έντονες αντιρρήσεις μου.

Δεύτερον, θα ήθελα να εκφράσω για άλλη μία φορά την ευγνωμοσύνη και τις θερμές ευχαριστίες σε μια καταξιωμένη προσωπικότητα, που εργάστηκε ως Κοινοτάρχης Καλοπαναγιώτη και έφερε σε πέρας αυτό που αποκαλούμε - αναπτυξιακό θαύμα αναβίωσης ορεινής κοινότητας.

Μιας προσωπικότητας, που έχει πρωτοστατήσει στην δημιουργία της Αναπτυξιακής Εταιρείας Τροόδους και μέσω συγκεκριμένων δράσεων και έργων έδωσε διαχρονικά απτά δείγματα γραφής για το όραμά του για την ευρύτερη περιοχή, ανεξαρτήτως της κοινοτικής του καταγωγής.

Γιαννάκη μου, για άλλη μία φορά θερμά σε ευχαριστώ και σε διαβεβαιώ πως η Πολιτεία δεν θα είναι αγνώμων για τη σημαντική σου προσφορά στην πατρίδα μας.

Σας ευχαριστώ.